Jesteś tutaj: Strona główna>Zabytki Krakowa>Żydowski Kazimierz> Synagoga Stara
  SYNAGOGA STARA



  To najstarsza synagoga w Krakowie. Kiedy została wybudowana, nie wiadomo, wszystkie dokumenty dotyczące fundacji spłonęły, ale jeśli wierzyć dacie umieszczonej na odrzwiach synagogi, została wybudowana w 1407 roku. Prawdopodobnie już wtedy zamieszkiwała Kazimierz niewielka diaspora. Inni upatrują budowlę z końca XV wieku, kiedy to Jan Olbracht przeniósł diasporę na tereny wokół dzisiejszej ul. Szerokiej, same odrzwia zaś mogą pochodzić z jakiejś wcześniejszej budowli.

  Najstarsza zachowana wzmianka archiwalna pochodzi z 1553 roku, synagoga zostaje określona jako stara w odróżnieniu od nowo wybudowanej synagogi, zwanej po prostu Synagogą Nową lub przydomka fundatora Izraela Isserlesa, Synagogą Remuh.

  W 1557 roku synagoga uległa poważnemu zniszczeniu. Wkrótce jednak bożnicę odbudowano za przyzwoleniem króla Zygmunta Augusta. Odbudowę powierzyła gmina żydowska pochodzącemu z Florencji Mateuszowi Gucciemi. Architekt zbudował synagogę dwunawową o halowym układzie wnętrza. Sklepienie krzyżowo-żebrowe oparł na dwóch kolumnach zwieńczonych kapitelami typu toskańskiego. Z zewnątrz Mateusz Gucci wybudował wysoką attykę, zabezpieczającą przed przyszłymi pożarami. Od strony północnej dobudował na całej długości przybudówkę, pełniącą funkcję babińca. Analogiczna przybudówka od strony południowej przeznaczona została na salę śpiewaków.

  Jako że Synagoga Stara oparta była od wschodniej strony o mur miasta Kazimierza, wschodnia część synagogi była zaciemniona. Dopiero po potopie szwedzkim, kiedy mury stały się już przeżytkiem, wybito od wschodu dwa okna, doprowadzając oświetlenie do hali bożnicy.

  W następnym wieku synagoga stała się miejscem spotkań patriotycznych. W 1794 roku w murach synagogi Tadeusz Kościuszko namawiał Żydów do wzięcia udziału w walkach o wyzwolenie Polski. Kilkadziesiąt lat później patriotyczne przemówienia głosił też rabin Ber Meisels.

  Z końcem wieku XIX budziła się w Krakowie świadomość patriotyczna. Jest to okres urbanizacji zdominowanej przez historyzm i secesję w sztuce. Świadomość objawiła się także zainteresowaniem przeszłością diaspory żydowskiej. Synagoga Stara doczekała się restauracji pod kierunkiem Zygmunta Hendla. Hendel usunął nawarstwienia XVII i XVIII wieczne, nadając budowli neorenesansową formę.

  Podczas II Wojny Światowej Niemcy rozkradli wyposarzenie bożnicy, zrabowane lub zniszczone zostały drogocenne zbiory ksiąg oraz wyrobów kultu mających wartości artystyczne. Z końcem wojny Niemcy zdetonowali ładunki wybuchowe, niszcząc oryginalne sklepienie synagogi.

  Po II Wojnie Światowej budynek odbudowano, nadając mu pierwotny wygląd z czasów budowy przez Mateusza Gucciego, w 1961 roku otwarto pierwszą ekspozycję muzealną poświęconą historii, kulturze i religii Żydów krakowskich. Stałą ekspozycję otwarto jednak znacznie później, w 1979 roku. Dziś Synagoga Stara jest jednym z najczęściej odwiedzanych muzeów w Krakowie.

  Literatura:

  Stara Synagoga w: Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. IV, cz. IV, Kazimierz i Stradom, Judaica: bóżnice, budowle publiczne i cmentarze, red. Izabella Rejduch-Samkowa i Jan Samek, Warszawa 1995, s. 1-8

  Osoby związane z synagogą:

  • Mateo Gucci
  • Tadeusz Kościuszko
  • Dow Ber Meisels
  • Zygmunt Hendel
  • Jan Sas Zubrzycki

   Zwiedzanie:

 • Otwarte codziennie 9:00-17:00 (sezon letni)
 • Wstęp wolny w poniedziałek w godz. 10:00 - 14:00
 • Bilety:
  normalny 9 zł,
  ulgowy 7 zł,
  zbiorowy szkolny 5,50 zł,
  rodzinny 18 zł

 • Oprowadzanie po samej synagodze 85 zł, przy zamówieniu zwiedzania Żydowskiego Kazimierza - bezpłatnie (cena oprowadzania włączona jest w cenę usługi)


Synagoga Staronowa w Pradze (podobnie mogła wyglądać Synagoga Stara przed pożarem w XV w.)
GALERIA
SYNAGOGA STARA
WYCIECZKI SZKOLNE
PIELGRZYMKI
STRONA GŁÓWNA
MUZEA KRAKOWA
TEATRY KRAKOWA
KONCERTY
INNE ATRAKCJE
IMPREZY CYKLICZNE
NIEPEŁNOSPRAWNI
TURYŚCI
INDYWIDUALNI
NOCNE ZWIEDZANIE
Z 'SOWĄ'
GRUPY PRACOWNICZE
ZABYTKI KRAKOWA
MAŁOPOLSKA
KRAKOWIANIE
KULTURA I HISTORIA KRAKOWA
TANIE NOCLEGI
W KRAKOWIE

PRZEWODNICY PO KRAKOWIE
os. Ogrodowe 18/23, 31-916 Kraków
tel. +48 885 616 358
WYCIECZKI PO
KRAKOWIE
WYCIECZKI PO
MAŁOPOLSCE
CENNIK
KONTAKT